*رساله ی حقوق امام سجاد (ع)*

حقوق، مفهومی عام است که شامل مجموعه ی مقررات ،قواعد و اصولی می شود که روابط و مناسبات میان اجتماعات و افراد را به نحو متقابل تنظیم می کند.

نظام حقوقی در مکتب انبیا علیهم السلام به ویژه در اسلام، جامعه را براساس کرامت انسان استوار دانسته و بر مبنای معارف و عقاید صحیح بازسازی می کند و با نفی ارزش های کاذب نژادی و قومی ، همه ی مومنین را از قبایل ، طوایف و نژاد های گوناگون ،سفید و سیاه و عرب و عجم را به عنوان جامعه ی واحدی می شناسد.قوانین اسلام هماهنگ با فطرت است و نیاز ها و تمایلات انسان را در مسیری معتدل مورد توجه قرار میدهد.

از زمان های بسیار قدیم ، کتاب های اخلاقی و حقوقی فراوانی تدوین یافته ، ولی کم تر نویسنده و صاحب مکتبی را سراغ داریم که نمونه ی کامل عمل و نمود عینی گفته ها واندیشه های خود باشد،مگر انبیای عظام و ائمه ی معصومین علیهم السلام.

امام سجاد علیه السلام یکی از این انسان های شاخصی است که حقوق مبتنی بر کرامت انسانی را علمأ و عملأ ارائه فرموده است.

برای اینکه جامعه را به سلسله حقوقی که حضرتش در رساله ی حقوق خویش بیان داشته بیشتر آشنا کنیم،قسمتهایی از این رساله را تلخیص کرده و چند بخش از فرازهای آن را توضیح دادیم .

------------------------------------------------------------------------------------

در میان میراث سترگ دینی ما مسلمانان،رساله حقوق امام سجاد ،یکی از فاخر ترین اسناد حقوق بشری است که بسیار فراتر و پیشرو تر از زمانه خود بوده و ملاک ها و پیام هایی را برای ما دارد.

اگر از نگاه تاریخی صرف و متعبدانه ،گذر کنیم ،می توانیم گزاره های امروزی از این منشور استنباط کنیم که بسیار کاربردی و موثر بوده و عیار ما را در التزام به قواعد حقوق بشری بالا می برد .خاصه آنکه قرائت های تند و افراطی گه گاه پیدا می شود و با استفاده نا بجا از برخی گزاره های دینی ،اسلام هراسی را زیر چتر دین رحمت تبلیغ نموده و برای خود مستنداتی نیز بدون اشراف به روح و منطق حاکم بر این منظومه ،دست و پا می کند.لذ ا بایسته است مواریث حقوق بشری مان را شناخته و بپرورانیم.

باور کنیم منابع قویم و غنی دینی ما بالا ترین ظرفیت ها را برای التزام به مضامین حقوق بشری دارد.لذا نهایت جفاست اگر کسی بداند گوهر و غایت دین چیست و اسلام را مرادف کج سلیقگی های عده ای یا بر داشت های خشن ضد حقوق بشری قلمداد کند.در وصیت نامه امام خمینی آمده که ما به خود می بالیم که امام سجاد از ماست.با خوانش رساله حقوق و مضامین بلند ادعیه زاکیه ایشان ،ادله امام برای طرح این مدعا برای من روشن تر شد .خصوصا آنجا که وسط دعا و در اوج معاشقه با محبوب "الهی انت کما تحب فاجعلنی کما احب"مفارقت از درد های اجتماعی پیدا نمی کند و در لابلای عبارات عارفانه یک واصل الی الله ، در دعای ۳۸ صحیفه سجادیه می فرماید:"خدایا من عذر می خواهم از ظلمی که در حضور من به کسی شده و من او را یاری نکرده باشم."سجده های "طویله "و گریه های "جریزه"او را فارغ البال از رنج های پیرامون نمی کند.تازه این در شرایطی است که حضرت نه در طبقه حاکم جای دارد و نه ذی نفوذ در قدرت به حساب می آید .بلکه خود در صدر فهرست مظلوم های زمانه است.ولی ظلم نسبت به مردم را تاب نمی آورد و حتی از تماشاچی صامت بودن جور ،طلب استغفار می کند.

رواست این امام ظلم ستیز و حقوق بشر مدار و کرامت باور را بهتر بشناسیم و به سیره اش عمل کنیم،بجای سخنرانی و مداحی نا بجا و ادعا ی کذا،عامل آراسته به رفتاری که حضرت توصیه دارد باشیم.این خود رسا ترین تبلیغ برای شیعه و اسلام است.از لفاظی و گفته های بی عمل استغفار کنیم و در میدان واقع،به لوازم حقوق بشر و مقدمات واجب تحقق عدالت پایبند باشیم.درک حکمت عملی امام سجاد،چالش ضمانت اجرا در مقوله پایبندی به حقوق بشر را به حداقل می رساند،چرا که استحیا از نفس و استفتاء از جان،مهمترین محک و دقیق ترین عیار سنجش است.باید از سویدای جان معتقد به کرامت انسان و حقوق برخواسته از آن باشیم.

بنابراین با تحقیق در باره ی سیرت امام سجاد و مطالعه ی متن کامل رساله حقوقی به مسیر جدیدی دست یافتم و امیدوارم در فرصتهای پیش رو بتوانم در جهت رشد داشته های دینی خود قدم بردارم و در پایان از خداوند متعال برای توفیقی که به بنده اعطا فرمود سپاس گذارم و همچنین از حجت الاسلام دکتر نوری نیز برای نشان دادن این راه کمال تشکر را دارم./

بهار1392

/ 0 نظر / 706 بازدید